Termin ESG pojawił się po raz pierwszy w raporcie z 2004 roku zatytułowanym „Who Cares Wins”, który miał stanowić zachętę dla inwestorów, by przy ocenie przedsiębiorstw brali pod uwagę również czynniki pozafinansowe. Od tamtej pory wiele się zmieniło – raportowanie niefinansowe zostało osadzone w unijnych przepisach i jest regulowane oficjalnymi dyrektywami, a dane dotyczące wpływu na środowisko i społeczność, a także opisujące ład korporacyjny stały się mierzalnymi wskaźnikami służącymi do oceny firm i organizacji.

ESG to akronim pochodzący od słów: environmental, social i corporate governance, czyli środowisko, społeczność i ład korporacyjny. Ale tak naprawdę, czy da się w trzech słowach stwierdzić, co to jest ESG? Nie jest to aż tak proste, dlatego właśnie warto o tym szeroko mówić.

ESG co to jest – w teorii

Raporty ESG są główną składową podejścia zrównoważonego rozwoju, skupiającego się na zbalansowaniu trzech kluczowych obszarów działalności gospodarczej: ekonomicznego, społecznego i środowiskowego. To kompleksowe podejście obejmuje nie tylko kwestie związane z zyskownością biznesu, ale także troskę o społeczeństwo i ochronę środowiska, uznając, że zrównoważone współdziałanie tych elementów jest kluczowe dla długoterminowego sukcesu przedsiębiorstw.

ESG definiuje zestaw kryteriów, który umożliwia przedsiębiorstwom ocenę ich działań pod kątem ekologicznym, społecznym i zarządczym. Te kryteria stawiają przed firmami wyzwania, zachęcając je do doskonalenia swojej działalności na wielu płaszczyznach, nie tylko tej związanej bezpośrednio z finansowym aspektem działania. Wskaźniki ESG dzielą się na trzy podstawowe grupy, a każda z nich jest równie ważna dla stabilnego, i co ważne długofalowego, rozwoju spółek i organizacji.

ESG co to jest – w praktyce

Raportowanie ESG stało się ważnym narzędziem w codziennej pracy dla firm dążących do zrównoważonego rozwoju. To proces, który umożliwia przedsiębiorstwom zbieranie, analizowanie i, co bardzo ważne, prezentowanie informacji dotyczących ich wpływu na środowisko, społeczeństwo oraz zarządzanie. Celem raportowania ESG jest także bieżące inicjowanie działań naprawczych i doskonalących, mających na celu minimalizację negatywnego wpływu i zwiększenie korzyści społecznych oraz środowiskowych.

Nowoczesne firmy coraz częściej decydują się na przygotowywanie raportów ESG zgodnie z ujednoliconymi międzynarodowymi standardami, takimi jak Global Reporting Initiative (GRI) czy Sustainability Accounting Standards Board (SASB). Przejrzystość w zakresie działań związanych z ESG przekłada się bowiem na zwiększone zaufanie ze strony inwestorów, klientów oraz pracowników.

Dyrektywa CSRD

Regulacje unijne w zakresie ESG wkraczają właśnie na nowy etap – zakres wymaganego raportowania dla niektórych przedsiębiorstw zostanie rozszerzony, a także obejmie kolejne grupy spółek i organizacji. Dyrektywa CSRD rozszerza obowiązek publikowania raportów ESG na wszystkie duże spółki publiczne oraz spółki niepubliczne o znaczeniu publicznym, które zatrudniają co najmniej 500 pracowników. To rozszerzenie obejmuje również te podmioty, które wcześniej były zobowiązane do raportowania na mocy starszych regulacji NFRD (Nonfinancial Disclosure Reporting Directive) obowiązujących od 2018 roku. Poprzednio NFRD dotyczyła około 11 tysięcy dużych spółek publicznych i prywatnych w Unii Europejskiej. Nowe zapisy CSRD zatem obejmują szeroką gamę przedsiębiorstw, zwiększając zakres i głębokość informacji niefinansowych dostarczanych przez sektor korporacyjny, dlatego warto jak najwięcej mówić teraz o ESG. Dla wielu firm odpowiedź na pytanie “ESG co to jest?” stanie się bowiem kluczowa już w najbliższym czasie, aby móc spełnić wymogi prawne.

ESG co to jest – w szczegółach

Jak przedstawiono powyżej, ESG jest procesem raportowania, a także ważnym elementem strategii biznesowej firm, które chcą budować swoją silną markę w duchu zrównoważonego rozwoju. Co jednak kryje pod tym skrótem i co tak naprawdę należy analizować, a następnie raportować zgodnie z wymogami prawa oraz oczekiwaniami interesariuszy?

E jak środowisko

Od angielskiego słowa: environmental. Aspekt środowiskowy w ramach ESG stanowi kluczowy obszar oceny, który koncentruje się na wpływie działalności przedsiębiorstwa na otaczające je środowisko naturalne. Obejmuje szeroki zakres kwestii związanych ze zrównoważonym gospodarowaniem zasobami naturalnymi oraz maksymalną redukcją negatywnego wpływu działań firmy na klimat. Do podstawowych wskaźników należą zatem te związane z emisjami, energią, zużyciem wody, czy też gospodarką odpadami.

1. Emisje gazów cieplarnianych są miernikiem ilości gazów, takich jak dwutlenek węgla (CO₂), emitowanych przez przedsiębiorstwo w wyniku jego działań. Pomiar ten stanowi kluczowy element oceny wpływu firmy na klimat oraz środowisko naturalne. Badanie emisji gazów cieplarnianych pozwala zidentyfikować obszary, w których możliwe jest ograniczenie negatywnego oddziaływania poprzez zastosowanie bardziej zrównoważonych praktyk.
2. Wskaźnik ilości zużywanej energii przez przedsiębiorstwo, w tym stosunek energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych do całkowitej ilości zużywanej energii. Monitorowanie tego wskaźnika pozwala firmie na precyzyjne określenie obszarów, w których można zastosować bardziej efektywne i ekologiczne źródła energii.
3. Wskaźnik ilości wody zużywanej przez przedsiębiorstwo w procesach produkcyjnych lub operacyjnych. Ocenia się również skutki tego zużycia dla zasobów wodnych, w tym potencjalne zagrożenia dla lokalnych ekosystemów wodnych. Skrupulatne monitorowanie zużycia wody jest kluczowe poprawy efektywności wodnej oraz zminimalizowanie wpływu zasoby wodne, które są mocno ograniczone.
4. Zarządzanie odpadami – to mierzy się ilość odpadów produkcyjnych generowanych przez przedsiębiorstwo oraz ocenia podejście firmy do recyklingu i redukcji odpadów. Przedsiębiorstwa powinny dążyć do minimalizacji ilości odpadów poprzez zastosowanie procesów produkcyjnych przyjaznych dla środowiska oraz promowanie praktyk recyklingu. Zrównoważone zarządzanie odpadami to jedna z najlepszych strategii minimalizacji negatywnego wpływu na środowisko.

S jak społeczność

Choć w pewien sposób można powiedzieć, że ESG pochodzi od nieco starszej koncepcji, jaką jest CSR, czyli społeczna odpowiedzialność biznesu, to właśnie w obszarze społecznym różnice pomiędzy tymi dwoma systemami są najbardziej widoczne. CSR to bowiem działalność realizowana głównie poprzez celowane projekty, ewoluująca w kierunku tzw. social impact, czy nawet pewnego rodzaju filantropii. ESG to mierzalne wskaźniki, dzięki którym przedsiębiorstwa w konkretny sposób raportują swoje oddziaływanie na bliższe i dalsze otoczenie.

1. Zarządzanie relacjami z pracownikami to kluczowy dla każdej firmy obszar, w którym ocenie podlegają szeroko pojęte relacje między organizacją a jej pracownikami. Oceniane są warunki pracy, w tym aspekty ergonomiczne, polityki przeciwdziałające dyskryminacji, równość płacowa, a także dostęp do programów korzyści socjalnych. Analiza obejmuje także programy szkoleniowe wspierające rozwój zawodowy pracowników, a także promowanie różnorodności w miejscu pracy. Warto podkreślić, że budowanie trwałych, opartych na wzajemnym szacunku relacji w miejscu pracy przyczynia się do zwiększenia zaangażowania i lojalności pracowników.
2. Bezpieczeństwo pracy to wskaźnik skoncentrowany na zapewnieniu bezpiecznych warunków pracy. Analizowane są wskaźniki wypadków przy pracy, poziom przestrzegania norm bezpieczeństwa oraz efektywność programów bezpieczeństwa w miejscu pracy. Optymalne zarządzanie bezpieczeństwem pracy nie tylko chroni pracowników przed ryzykiem wypadków, ale także przyczynia się do poprawy efektywności operacyjnej firmy.
3. W obszarze społecznym ważne jest także dogłębme zrozumienie i spełnianie oczekiwań klientów. Wskaźnik zadowolenia klientów mierzy poziom satysfakcji klientów z produktów, usług oraz obsługi. Dodatkowo ocenia jakość produktów i usług oferowanych przez przedsiębiorstwo. Długoterminowe zadowolenie klientów przekłada się na utrzymanie lojalności, pozytywne rekomendacje i zwiększenie wartości marki.
4. Zaangażowanie społeczności lokalnej to wskaźnik, jak przedsiębiorstwo współpracuje ze społecznościami lokalnymi. Analizuje się inwestycje firmy w rozwój działań lokalnych, uczestnictwo w lokalnych inicjatywach oraz angażowanie się w działania społeczne. Przyczynia się do budowania pozytywnego wizerunku firmy, a także wzmacnia relacje z lokalnymi interesariuszami, w tym z obecnymi oraz potencjalnymi pracownikami.

G jak zarządzanie

Ostatnią literą skrótu ESG jest “G” od angielskiego słowa governance, czyli po prostu zarządzanie. W tym obszarze monitoruje się, jakie wartości i standardy kierują działaniami firmy. Analizowane są zasady etyczne oraz praktyki biznesowe, w tym zrównoważone podejście do prowadzenia działalności. Skuteczna polityka korporacyjna powinna uwzględniać zarówno interesy akcjonariuszy, jak i innych interesariuszy, a także uwzględniać aspekty społeczne i środowiskowe w procesie podejmowania decyzji. Oceniane są również procedury audytu wewnętrznego oraz ogólna skuteczność systemów kontroli. Odpowiednie systemy kontroli i audytu pomagają zapewnić przejrzystość, uczciwość oraz zgodność z normami i przepisami prawnymi.

Kluczowym zagadnieniem raportowym w tym obszarze ESG są jednak działania podejmowane przez firmę w zakresie przeciwdziałania korupcji i dbałości o uczciwość w relacjach biznesowych. Skuteczne procedury antykorupcyjne powinny obejmować nie tylko odpowiednie polityki, edukację pracowników, kontrolę nad procesami decyzyjnymi oraz wprowadzanie mechanizmów raportowania nieprawidłowości. Przeciwdziałanie korupcji jest kluczowe dla utrzymania uczciwości, zgodności z prawem oraz budowania zaufania wśród interesariuszy.

Warto mówić o ESG i warto wiedzieć co to jest

ESG jest integralną częścią każdego współczesnego biznesu. Warto o tym mówić, ponieważ to nie tylko kwestia przyciągania inwestorów czy zgodności z regulacjami, ale również pokazanie mierzalnego zaangażowania firm w kwestie społeczne, środowiskowe i zarządcze. ESG to filozofia, która wykracza poza granice korzyści finansowych, kształtując sposób, w jaki organizacje funkcjonują, rozwijają się i wpływają na otaczający je świat. Dlatego też, rozmowy na temat ESG są kluczowe dla budowy trwałego i zrównoważonego świata biznesu. Są również inspiracją do tworzenia lepszego jutra.